AstroForum Ένα Βήμα για την Ερασιτεχνική Αστρονομία
Συχνές Ερωτήσεις
Συχνές Ερωτήσεις
Αναζήτηση
Αναζήτηση
Σύνδεση
Σύνδεση
Εγγραφή
Εγγραφή
Αστροφωτογραφίες
Οιδίπους επί Κολωνώ - Οιδίπους Τύραννος

 
Δημοσίευση νέας  Θ.Ενότητας   Απάντηση στη Θ.Ενότητα    AstroForum -> Φιλοσοφία, Λογοτεχνία, Ποίηση, Μουσική, Τέχνες, Στοχασμοί
Επισκόπηση προηγούμενης Θ.Ενότητας :: Επισκόπηση επόμενης Θ.Ενότητας  
Συγγραφέας Μήνυμα
Rigelian Απών


Αθήνα

ΔημοσίευσηΔημοσιεύθηκε: Τετ 13 Αύγ 2008 14:25    Θέμα δημοσίευσης: Οιδίπους επί Κολωνώ - Οιδίπους Τύραννος Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος

Ένας Μαρμαρινός δεν φέρνει την άνοιξη.

Θα ήταν η παράσταση της δεκαετίας. Δυστυχώς η Ρούλα Πατεράκη αντιμετώπισε το έργο και το θέατρο με παραπάνω από υπερβολικό σεβασμό: Με αδικαιολόγητο φόβο.

Σοφοκλή
Οιδίπους επί Κολωνώ
Οιδίπους Τύραννος
Εθνικό Θέατρο
Σκηνοθεσία Ρ. Πατεράκη
Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, Σάββατο 9 Αυγούστου 2008

Το 1996 οι δύο Οιδίποδες από το National Theatre της Μεγάλης Βρετανίας σε σκηνοθεσία Peter Hall ήταν από τις πιο μεγαλειώδεις παραστάσεις που έχω παρακολουθήσει στην Επίδαυρο.

Με έντονες εντυπώσεις και μεγάλες προσδοκίες από τότε, αλλά και από το Εθνικό Θέατρο, ανηφόρισα ένα ζεστό Αυγουστιάτικο βράδυ. Το πρώτο πράγμα που κάνει εντύπωση είναι η σχεδόν παντελής απουσία σκηνικών. Μια ορχήστρα που θυμίζει το θέατρο των εκδρομών των μαθητικών μας χρόνων. Μόνο ένα κεφάλι και μια ορθογώνια πέτρα. Λίγο πιο πίσω, εκτός ορχήστρας, ένα τραπέζι όπου κάθονταν οι ηθοποιοί. Τα έργα παρουσιάστηκαν, όπως δεν ήταν αναμενόμενο, με την αντίστροφη σειρά, ίσως και για να δοθεί έμφαση στην αυτοτέλεια του επί Κολωνώ. Τα σκηνικά, όμως, άρχισαν να σχηματίζονται: Μια ομάδα ηθοποιών χρησιμοποίησε ειδικούς μεταλλικούς μακρόστενους σωλήνες από τους οποίους άδειαζε γκρίζα άμμο σχηματίζοντας γραμμές στη σκηνή. Όπως, ίσως, στο Dogville και στον Κύκλο με την Κιμωλία, αλλά εδώ τα όρια παραβιάζονται, κυρίως από τον γέρο Οιδίποδα και την Αντιγόνη. Ο χορός γερόντων με ενδυμασίες σαν χάρε κρίσνα, σκυφτοί και αγχωτικοί, κρατούσαν όλοι τετράδια από τα οποία διάβαζαν τα λόγια τους, δείχνοντας συμβολικά (η εκτίμηση αυτή είναι υποκειμενική) ότι είναι τόσο γέροι που δεν μπορούν να τα θυμηθούν. Ο Μαρμαρινός ήταν πολύ καλός. Οι υπόλοιπες ερμηνείες ήταν υπερβολικές, αποτέλεσμα φοβισμένης σκηνοθετικής προσέγγισης, οι ηθοποιοί έδειχναν ανεπαρκείς, ακόμα και η Καραμπέτη. Το διάλειμμα δεν ήταν στο τέλος του επί Κολωνώ αλλά λίγο πριν. 7 λεπτά. Γιατί όχι 5 ή 10; Όπως και το 1996 δεν ήταν λίγοι εκείνοι οι απαίδευτοι που έφυγαν στο διάλειμμα, τότε ήταν μεταξύ των έργων. Δυστυχώς κάτι ανάλογο έγινε και τώρα, ακόμα χειρότερα: Πολλοί έφυγαν κατά τη διάρκεια του δεύτερου μέρους.

Όταν ξανάρχισε η παράσταση, με το τελευταίο χορικό του επί Κολωνώ, με τον Άγγελο να εξιστορεί το τέλος, τόσο γελοία υπερβολικά που φάνηκε ανεπαρκέστατος, και την Αντιγόνη αμίλητη να κρατά σκεύος στο οποίο καίγονταν λιβάνι. Συγχρόνως προστέθηκε στα σκηνικά μια Πύλη με σκαλωσιές και αφαιρέθηκε ένα κομμάτι μουσαμά που κάλυπτε την ορχήστρα, αποκαλύπτοντας ένα τρίγωνο. Από τον Κολωνό πήγαμε στη Θήβα. Ο Μαρμαρινός συνεχίζει να ενσαρκώνει πολύ καλά τον νέο και ακμαίο, πλέον, Οιδίποδα. Ο χορός κάπως υποτακτικός. Ένας εντυπωσιακός ανδρόγυνος Τειρεσίας χρησιμοποιεί και φράσεις από το πρωτότυπο, με τον οδηγό του να μεταφράζει, ιδιάζον αλλά σωστά εκφρασμένο κωμικό στοιχείο που απαλύνει, όσο πρέπει, την ένταση. Επομένως, σχεδόν ενστικτωδώς, περίμενα να ακούσω από τον Μαρμαρινό τη συγκλονιστική φράση «τυφλός τα τ’ ώτα, τον τε νουν, τα τ’ όμματ’ ει». Δυστυχώς, την ερμήνευσε μεταφρασμένη, στερώντας από την παράσταση την ευκαιρία να απογειωθεί το καλύτερο σημείο της.
Χωρίς κάτι ιδιαίτερο εξελίχθηκε η συνέχεια, άλλωστε ο Τύραννος είναι πιο «θεατρικός» από τον επί Κολωνώ, συνολικά καλύτερες ερμηνείες, με την Καραμπέτη προς το τέλος να αποδεικνύει πόσο μεγάλη ηθοποιός είναι.

Είθισται να σβήνουν τελείως τα γενικά φώτα πριν την έναρξη και να ανάβουν λίγο μετά το τέλος, αφήνοντας λίγα δευτερόλεπτα υποβλητικού, σχεδόν απόλυτου, σκοταδιού. Το 1996 είχε γίνει σε κάθε έναρξη και λήξη. Τώρα, στην αρχή των δύο μερών και στο τέλος του πρώτου, δεν υπήρξε σκοτεινό κενό. Η σκέψη οδηγήθηκε μόνη της σε αυτό που θα συνέβαινε: Το σκοτάδι που δημιουργήθηκε μόνο στο τέλος της παράστασης, του Τυράννου, πετυχαίνοντας έναν εκπληκτικό συμβολισμό της Οιδιπόδειας τύφλωσης.

Ηθοποιός σημαίνει φως. Σημαίνει και κατάθεση ψυχής. Σημαίνει ότι ακόμα και σε ρόλο δευτερολέπτων, το μεγαλείο γίνεται άμεσα αντιληπτό, ακόμα και από τον αδαή θεατή. Σημαίνει ότι ανυψώνει τον ρόλο και τον σκηνοθέτη. Υποκλίνομαι στον βοσκό, στον καταπληκτικό Δημήτρη Πιατά.

Μερικές σκέψεις ακόμα.

Πάντα με προβλημάτιζε ο τρόπος παρουσίασης του μύθου του Οιδίποδα. Πληρώνει ακριβά πράξεις «απόλυτα» κακές, αλλά για τις οποίες δεν είχε πρόθεση και, κυρίως, δεν ήξερε. Μια άνωθεν «κατάρα». Μια μοίρα «προδιαγεγραμμένη» από τους ...θεούς. Σαν η επιλογή να ήταν ανύπαρκτη.

Πάντα με προβλημάτιζαν οι ερμηνείες, ειδικά η φροϋδική, αλλά και γενικά η άποψη περί αρχής ηθικής και αυτογνωσίας, περί συνείδησης και ενοχών, περί καταπιεσμένων επιθυμιών του ασυνείδητου και πεπρωμένου, περί «αφύσικου» της γνώσης και αυτοτιμωρίας, της πτώσης και ανόδου μέχρι τον θάνατο. Μου χτυπάει πάρα πολύ έντονα στην παγιωμένη μου αντίληψη: Δεν υπάρχει μοίρα, πεπρωμένο, δεν υπάρχει τίποτα «γραμμένο» από πριν. Την ζωή μας εμείς τη φτιάχνουμε, όπου μπορούμε να ελέγξουμε. Τα υπόλοιπα δεν τα ελέγχει κανείς. Ούτε οι (ανύπαρκτοι) θεοί και δαίμονες.

Έχουμε επιλογές. Πολύ περισσότερες από όσες (θέλουμε να) νομίζουμε. Δεν γεννιόμαστε με ενοχές άλλων. Ξεκινάμε tabula (σχεδόν) rasa. Τα γονίδιά μας είναι το υλικό, το περιβάλλον είναι η κατεργασία. Τα βασικότερα στοιχεία του χαρακτήρα μας έχουν μορφοποιηθεί στα πολύ λίγα πρώτα χρόνια της ζωής μας. Μετά, δεν αλλάζουν. Όσα περνάμε στη ζωή μας τα αντιμετωπίζουμε και αφήνουν τα σημάδια τους, μικρά ή μεγάλα, πάνω στην επιφάνεια. Όχι βαθιά, ό,τι και αν νομίζουμε. Θαυμάζω απεριόριστα τον μέγιστο Σοφοκλή, οι Οιδίποδες και η Αντιγόνη είναι, ίσως, τα συγκλονιστικότερα έργα που γράφηκαν ποτέ από μυαλό ανθρώπου. Απλά, η έλλειψη γνώσης στην εποχή εκείνη είναι λογικό να περνάει (και) μέσα από τη σκέψη, τις αναζητήσεις των ανθρώπων, από την προσπάθεια κατανόησης της φύσης τους. Ας προσαρμόσουμε, ανάλογα, τους προβληματισμούς μας και τις σημερινές ερμηνείες μας.



_________________
Carpe diem quam minimum credula postero.

Horace
Επιστροφή στην κορυφή
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος
Επισκόπηση όλων των Δημοσιεύσεων που έγιναν πριν από:   
Δημοσίευση νέας  Θ.Ενότητας   Απάντηση στη Θ.Ενότητα    AstroForum -> Φιλοσοφία, Λογοτεχνία, Ποίηση, Μουσική, Τέχνες, Στοχασμοί Όλες οι Ώρες είναι GMT + 2 Ώρες
Σελίδα 1 από 1

 
Μετάβαση στη:  
Δεν μπορείτε να δημοσιεύσετε νέο Θέμα σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση
Δεν μπορείτε να απαντήσετε στα Θέματα αυτής της Δ.Συζήτησης
Δεν μπορείτε να επεξεργασθείτε τις δημοσιεύσεις σας σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση
Δεν μπορείτε να διαγράψετε τις δημοσιεύσεις σας σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση
Δεν έχετε δικαίωμα ψήφου στα δημοψηφίσματα αυτής της Δ.Συζήτησης
Δεν μπορείτε να επισυνάψετε αρχεία σε αυτό το forum
Μπορείτε να κατεβάσετε αρχεία από αυτό το forum


Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group

Αστρονομία, Ερασιτεχνική Αστρονομία, Αστροφωτογραφία, Αστροφωτογράφιση, Αστροφωτογράφηση, Web Camera, Τηλεσκόπιο, Τηλεσκόπια, Ουρανός, Κιάλια, Επεξεργασία, Επεξεργασία Εικόνας, Unsharp Mask, Αστροφυσική, Κοσμολογία, Διάστημα, Παρατηρήσεις, Εξορμήσεις, DSLR, CCD, Συζητήσεις, Προσοφθάλμια, Γαλαξίες, Νεφαλώματα, Autoguiding, Οδηγητικό, Οδηγητικό Τηλεσκόπιο, Webcam, ToUcam, IRIS, Photoshop, PHD Guiding, Αστρονομικοί Σύλλογοι, Αστρονομικός Εξοπλισμός, Αστρονομικοί Χάρτες, Αστρονομία στην Ελλάδα, Μαθηματικά, Φυσική, Προβληματισμοί, Χαλαρά, Ανακοινώσεις, Φιλοσοφία, Στοχασμοί, Ακαδημαϊκά, Έρευνα Διαστήματος, Πλανήτες, Πλανητική Φωτογράφιση, Ηλιακό Σύστημα, Τεχνικές Λήψης, Αστερισμοί, Αστρικά Σμήνη, Τοπία, Astronomy, Astronomy in Greece, Telescope, Telescopes, Astrophotography, Planets, Physics, Astrophysics, Mathematics, Star Charts, Galaxies, Nebula, Nebulae, Constelations, Autoguiding, Image Processing, NASA, APOD, LPOD, Andromeda, Barlow, SBIG, Space, Moon, Cassini, Hubble